Conservatoir beslag: verlof, kosten, gevolgen en opheffing

Verhaal zekerstellen voordat er een vonnis is, en wat u kunt doen als er beslag op uw vermogen ligt.

Laatst bijgewerkt: 16 augustus 2026 · Geschreven en juridisch gecontroleerd door mr. M. Kumar, advocaat

In het kort

Conservatoir beslag is een bewarende maatregel waarmee een schuldeiser met verlof van de voorzieningenrechter vermogen van de schuldenaar vastlegt, vooruitlopend op een procedure, zodat een later vonnis niet zonder verhaal blijft. De toets bij het verlof is summier: de vordering moet summierlijk deugdelijk blijken, en daarnaast wegen proportionaliteit, subsidiariteit en de belangen van beide partijen mee. De eis in de hoofdzaak moet binnen de door de rechter bepaalde termijn worden ingesteld, anders vervalt het beslag van rechtswege.

Wat conservatoir beslag is

Het beslag ontneemt de schuldenaar niet zijn eigendom, maar zijn beschikkingsmacht. Betalingen of leveringen in strijd met het beslag zijn zonder waarde tegenover de beslaglegger. Daarmee is het instrument krachtig en tegelijk ingrijpend, want het treft de bedrijfsvoering nog voordat een rechter over de vordering heeft geoordeeld.

Verlof wordt gevraagd bij de voorzieningenrechter van de rechtbank waar de zaken zich bevinden, of bij een beslag dat niet op zaken ziet, waar de schuldenaar of de derde woonplaats heeft.

Stappenplan: zo verloopt conservatoir beslag leggen

Verhaalsanalyse. Welke vermogensbestanddelen zijn er (banktegoeden, onroerend goed, aandelen, voorraad) en wat is de beste volgorde?
Beslagrekest opstellen. Het verzoekschrift volgt de eisen van de beslagsyllabus: onderbouwing van de vordering met stukken, en per beslagobject de wettelijke vereisten, zoals gegronde vrees voor verduistering bij zaken en aandelen.

Indiening bij de voorzieningenrechter. Uw advocaat dient het rekest verplicht digitaal in via Mijn Rechtspraak, bij de rechtbank waar de zaken zich bevinden of waar de schuldenaar of derde woonplaats heeft; de bijlagen worden daarbij apart en per stuk geüpload. Een niet digitaal ingediend rekest wordt in beginsel niet in behandeling genomen. Wordt het rekest later aangevuld of verbeterd, dan worden doorgaans zowel een met wijzigingen gemarkeerde als een schone versie geüpload. De schuldenaar wordt in beginsel niet gehoord.

Verlof. Bij een deugdelijk onderbouwd rekest volgt het verlof vaak binnen één tot enkele werkdagen; bij evidente spoed kan het dezelfde dag.
Beslaglegging door de deurwaarder. Bij derdenbeslag ontvangt de bank of andere derde het exploot en een verklaringsformulier.

Eis in de hoofdzaak. De wet schrijft een termijn van ten minste acht dagen voor, maar de voorzieningenrechter bepaalt de termijn in de regel op veertien dagen na het eerstgelegde beslag. Een langere termijn wordt doorgaans alleen toegestaan bij een goed onderbouwd verzoek, bijvoorbeeld bij een procedure in het buitenland. Binnen die termijn moet de hoofdzaak aanhangig zijn. Dat kan een bodemprocedure of arbitrage zijn, maar doorgaans ook een kort geding of een verzoekschriftprocedure. Bij overschrijding vervalt het beslag van rechtswege.

Bewaken en reageren. Een opheffingskortgeding van de wederpartij kan op korte termijn dienen; het dossier moet daarop voorbereid zijn.

Wat kost conservatoir beslag leggen

Griffierecht. Voor het beslagrekest geldt het tarief voor zaken van onbepaalde waarde: in 2026 € 735 voor rechtspersonen en € 341 voor natuurlijke personen (bron: rechtspraak.nl). Het griffierecht is vrijgesteld van btw en geldt per rekest, niet per beslagobject.

Deurwaarderskosten. Per gelegd beslag, afhankelijk van soort en aantal: doorgaans enkele honderden euro's per beslagobject. Bij derdenbeslag onder meerdere banken telt elk exploot mee.

Advocaatkosten. Wij maken vooraf een heldere prijsafspraak voor het beslagtraject: het rekest en de begeleiding van de beslaglegging. Voor het opheffingskortgeding of de hoofdzaak maken wij een afzonderlijke afspraak, zodat u per fase weet waar u aan toe bent.

Verhaal van de kosten. Wordt de vordering in de hoofdzaak toegewezen, dan vallen de kosten van het beslag in beginsel onder de proceskostenveroordeling (artikel 706 Rv). Blijkt het beslag onterecht, dan draait dat om: de beslaglegger is dan in beginsel aansprakelijk voor de beslagschade. Zie daarover de sectie over aansprakelijkheid hieronder.

Wat de rechter toetst bij het verlof

De onderbouwingslast rust zwaar op de verzoeker. Een verwijzing naar een concernstructuur met vele vennootschappen is onvoldoende om vrees voor verduistering aan te tonen, en een vordering die niet met stukken is onderbouwd wordt afgewezen.

Dat de vordering deugdelijk is, betekent niet dat het verlof volgt. Het gerechtshof Amsterdam weigerde verlof voor bankbeslag ondanks een vastgestelde deugdelijke vordering, omdat de beslagene voor haar bedrijfsvoering over haar banksaldi moest kunnen beschikken en een cascade van vervolgbeslagen dreigde (ECLI:NL:GHAMS:2023:2625). Zie ook ECLI:NL:GHDHA:2025:1053 en ECLI:NL:GHARL:2025:1989 over onvoldoende onderbouwing.

Beslagobjecten en het effect op de bedrijfsvoering

Bankbeslag is doorgaans het meest acuut voelbaar: de bank moet het verschuldigde onder zich houden en een verklaring afleggen over wat zij aan de beslagene verschuldigd is. Betalingen in weerwil van het beslag zijn zonder waarde. Wie zich op bedrijfsschade beroept moet de gevolgen voor de continuiteit concreet specificeren, anders wordt dat niet snel aangenomen.

Beslag op onroerend goed wordt ingeschreven in de openbare registers en blokkeert levering, hypotheekvestiging en in de praktijk ook verkoop. Voor vastgoedinvesteerders is dit doorgaans het meest ingrijpende object, omdat transacties en financieringen voor langere tijd vastlopen.

Beslag op aandelen raakt de vennootschap niet rechtstreeks in haar bedrijfsvoering, maar treft de aandeelhouder in zijn beschikkingsmacht over het belang. Beslag op voorraad heeft het meest directe operationele effect, omdat de goederen niet vrij kunnen worden verkocht of verwerkt.

De termijn voor de eis in de hoofdzaak

De termijn kan op tijdig verzoek van de beslaglegger worden verlengd. Was de eis al ingesteld voordat het verlof werd verleend, dan bepaalt de rechter in het geheel geen termijn.

Ook een tijdig ingestelde eis geeft geen zekerheid: wordt de vordering in kracht van gewijsde afgewezen, dan vervalt het beslag eveneens van rechtswege op grond van artikel 704 lid 2 Rv.

Hoe u een beslag laat opheffen

De opheffingsgronden zijn niet limitatief. Genoemd worden onder meer verzuim van vormen op straffe van nietigheid, summierlijk gebleken ondeugdelijkheid van het ingeroepen recht, onnodigheid van het beslag, en het stellen van voldoende zekerheid. Daarnaast bestaan ongeschreven gronden, waaronder misbruik van bevoegdheid.

De bewijslast ligt bij wie opheffing vordert. Ook als ondeugdelijkheid aannemelijk is, volgt opheffing niet automatisch: de rechter weegt de belangen af, waarbij meeweegt dat het beslag verhaal moet waarborgen en dat de beslaglegger bij afwijzing van zijn vordering aansprakelijk kan zijn voor de schade.

Zekerheidstelling via een bankgarantie wordt in de praktijk doorgaans als voldoende aangemerkt en leidt meestal tot opheffing, tenzij de beslaglegger concrete tegenargumenten aandraagt (ECLI:NL:RBROT:2024:8242). Zie verder ECLI:NL:RBGEL:2025:6584 over een niet-opeisbare vordering en ECLI:NL:RBMNE:2026:3098 over gedeeltelijke opheffing.

Aansprakelijkheid voor onterecht beslag

Die aansprakelijkheid kent vier belangrijke grenzen. Vernietiging van een vonnis in hoger beroep leidt niet automatisch tot aansprakelijkheid, want beslissend is of de beslaglegger materieel toch een vordering blijkt te hebben gehad.

Op de beslagene rust een schadebeperkingsplicht. Wie niet tijdig opheffing vordert, kan de schade voor eigen rekening houden, ook als het beslag onrechtmatig was (ECLI:NL:RBAMS:2025:10668). Dit is de belangrijkste praktische les voor wie met een beslag wordt geconfronteerd: stilzitten kost geld.

De schade moet daarnaast in voldoende verband staan met het beslag. Een vordering tot vermogensschade strandde waar het beslagen appartement na opheffing juist voor een aanzienlijk hoger bedrag werd verkocht dan ten tijde van het beslag haalbaar was, zodat de mogelijkheid van schade niet aannemelijk was gemaakt (ECLI:NL:GHARL:2024:1112). En de risicoaansprakelijkheid geldt alleen voor de eigen ongegronde vordering, niet wanneer de deurwaarder zaken van een derde beslaat (ECLI:NL:RBOBR:2024:3453). Naast dit alles kan een volstrekt disproportioneel beslag misbruik van recht opleveren, met een hoge drempel.

De grondslag voor die laatste uitzondering ligt bij de Hoge Raad: de risicoaansprakelijkheid van de beslaglegger geldt voor diens eigen ongegronde vordering en strekt zich niet uit tot het geval waarin de deurwaarder zaken van een derde in beslag neemt (HR 15 juli 2022, ECLI:NL:HR:2022:1110).

Hoe rechters het causaal verband tussen het beslag en de schade beoordelen, inclusief de toerekeningsmaatstaf van artikel 6:98 BW, komt in een afzonderlijk cluster uitgebreid aan bod.

De rol en de kosten van de deurwaarder

Dat betekent ook dat een fout van de deurwaarder niet zonder meer aan de opdrachtgevende beslaglegger wordt toegerekend. De deurwaarder geldt niet als hulppersoon in de zin van artikel 6:171 BW, omdat die bepaling restrictief wordt uitgelegd.

Bij derdenbeslag laat de deurwaarder de derde een afschrift van het exploot en een verklaringsformulier. Deurwaarderskosten van een beslag dat later wordt opgeheven kunnen als schadepost voor vergoeding in aanmerking komen wanneer zij nodeloos zijn gemaakt.

Wat het kost om een deurwaarder in te schakelen en voor welke stappen daarnaast een advocaat vereist blijft, zetten wij op een aparte pagina uiteen.

Conservatoir beslag in Amsterdam

Dat beslag wordt ingeschreven in de openbare registers. Een levering of hypotheekvestiging daarna kan in beginsel niet tegen de beslaglegger worden ingeroepen, waardoor transacties en herfinancieringen in de praktijk doorgaans stilliggen totdat het beslag is opgeheven of van rechtswege is vervallen. Is de koop van het pand al vóór het beslag ingeschreven in de openbare registers (de zogeheten Vormerkung), dan kan de koper bij levering binnen zes maanden na die inschrijving in de regel toch geleverd krijgen en verschuift het beslag naar het voor de verkoper bestemde deel van de koopsom.

Dreigt bij uw debiteur bovendien insolventie, dan beoordeelt een insolventie advocaat samen met u of beslag, een faillissementsaanvraag of een combinatie daarvan uw verhaalspositie het beste dient.

Bronnen en vindplaatsen

De belangrijkste vindplaatsen bij dit artikel. Wetteksten via wetten.overheid.nl (de officiële publicatie), uitspraken via rechtspraak.nl.

Wetgeving

Rechtspraak

Veelgestelde vragen

Wat toetst de rechter bij een verzoek om conservatoir beslag?

De voorzieningenrechter toetst summierlijk of de vordering deugdelijk is, en weegt daarnaast de belangen van beide partijen. Ontbreekt die summiere deugdelijkheid, dan wordt het verlof geweigerd (ECLI:NL:GHDHA:2025:1053, ECLI:NL:GHARL:2025:1989).

De belangenafweging kan zelfstandig tot weigering leiden. Het gerechtshof Amsterdam weigerde verlof ondanks een summierlijk deugdelijke vordering, omdat de beslagene over haar banksaldi moest kunnen beschikken en een cascade van vervolgbeslagen dreigde (ECLI:NL:GHAMS:2023:2625).

De volledige toets staat beschreven in wat de rechter toetst bij het beslagverlof.

Hoe krijg ik een conservatoir beslag opgeheven?

Via een kort geding op grond van artikel 705 lid 2 Rv. Opheffing volgt onder meer wanneer summierlijk blijkt dat de vordering ondeugdelijk is, of wanneer voldoende zekerheid wordt gesteld. De rechtbank Rotterdam achtte aangeboden zekerheid in beginsel voldoende en liet ook de belangenafweging in het voordeel van de beslagene uitvallen (ECLI:NL:RBROT:2024:8242).

Opheffing kan ook gedeeltelijk, wanneer de vordering slechts deels ondeugdelijk blijkt (ECLI:NL:RBMNE:2026:3098). Beslag voor een niet-opeisbare vordering is mogelijk, maar vraagt bijzondere omstandigheden (ECLI:NL:RBGEL:2025:6584).

De routes naar opheffing staan in hoe u een beslag laat opheffen.

Ben ik aansprakelijk als het beslag achteraf onterecht blijkt?

Wie beslag legt voor een vordering die ongegrond blijkt, is in beginsel aansprakelijk voor de daardoor geleden schade. Die risicoaansprakelijkheid geldt voor de eigen ongegronde vordering, niet wanneer de deurwaarder zaken van een derde beslaat; daarvoor geldt een andere maatstaf (ECLI:NL:RBOBR:2024:3453).

De schade moet wel aannemelijk worden gemaakt. Een vordering strandde waar het beslagen appartement na opheffing juist voor een hoger bedrag werd verkocht dan ten tijde van het beslag haalbaar was (ECLI:NL:GHARL:2024:1112).

Zie voor de schadekant aansprakelijkheid voor onterecht beslag.

Moet ik na het beslag een bodemprocedure starten?

Ja. De voorzieningenrechter stelt bij het verlof een termijn vast waarbinnen de eis in de hoofdzaak moet worden ingesteld. Die termijn bedraagt ten minste acht dagen en wordt in de praktijk vaak langer gesteld. De termijn kan op tijdig verzoek worden verlengd.

Wordt de hoofdzaak niet binnen die termijn aanhangig gemaakt, dan vervalt het beslag van rechtswege. Zet de datum in de agenda op het moment dat het verlof binnenkomt.

De procedurele context staat in burgerlijk procesrecht.

Wat kost conservatoir beslag leggen?

De kosten bestaan uit griffierecht voor het beslagrekest (in 2026 € 735 voor rechtspersonen en € 341 voor natuurlijke personen), deurwaarderskosten per gelegd beslag (doorgaans enkele honderden euro's per object) en advocaatkosten, bij ons met een prijsafspraak vooraf.

Wordt de vordering in de hoofdzaak toegewezen, dan vallen de beslagkosten in beginsel onder de proceskostenveroordeling (artikel 706 Rv).

Hoe snel kan er conservatoir beslag worden gelegd?

Bij spoed kan het verlof van de voorzieningenrechter dezelfde dag of binnen enkele dagen worden verleend; de schuldenaar wordt vooraf niet gehoord. Daarna legt de deurwaarder het beslag doorgaans direct.

De snelheid hangt vooral af van de voorbereiding: een rekest dat aan de eisen van de beslagsyllabus voldoet, met de vordering onderbouwd met stukken, voorkomt vragen en vertraging.

Weet mijn schuldenaar dat ik beslag ga leggen?

Nee. Het verlof wordt in beginsel verleend zonder dat de schuldenaar wordt gehoord, juist om te voorkomen dat vermogen wordt weggesluisd voordat het beslag ligt. De schuldenaar merkt het beslag pas bij de beslaglegging zelf.

Daarna kan de schuldenaar zich verweren met een opheffingskortgeding op grond van artikel 705 Rv.

Lees ook over het bredere onderwerp

Insolventie & herstructurering →

mr. M. Kumar

Advocaat ondernemingsrecht en vastgoed in Amsterdam Zuidas. Schrijft deze kennisbank voor ondernemers die eerst zelf willen begrijpen waar ze staan.

Over mr. Kumar · Plan een kosteloos eerste gesprek

Verwante artikelen

Beslag op aandelen leggen: proces en gronden

Wanneer een schuldeiser de aandelen van zijn debiteur kan vastleggen om verhaal veilig te stellen.

Turboliquidatie van een BV: wanneer mag het en wanneer niet

Ontbinding zonder vereffening kan alleen zonder baten. Wat het bestuur moet vastleggen en wat het riskeert.

Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement: artikel 2:248 BW in de praktijk

Wanneer de curator zich tot uw privévermogen mag richten, en wanneer u dat kunt voorkomen.

Beslag opheffen: het opheffingskortgeding van artikel 705 Rv

Er ligt beslag op uw rekening, pand of voorraad. Wat u kunt doen, hoe snel het kan, en wat de rechter weegt.

Conservatoir beslag op onroerend goed: effect, verlof en opheffing

Voor wie verhaal wil veiligstellen op een pand, en voor eigenaren wier transactie of herfinanciering ineens vastligt.

Beslag op een bankrekening: hoe derdenbeslag onder de bank werkt

Het snelst voelbare beslag: wat het treft, wat niet, en wat beide kanten kunnen doen.

Factuur niet betaald: van aanmaning tot incasso en beslag

Voor ondernemers met wanbetalers: de juiste brievenroute, de kosten en rente die u mag doorberekenen, en de dwangmiddelen als betalen uitblijft.

Advocaat voor een bodemprocedure: zo verloopt de rechtszaak

Voor ondernemers die (mogelijk) moeten procederen: de stappen, de duur, het bewijs, de kosten en wanneer een advocaat verplicht is in de procedure die het geschil definitief beslist.

Executoriaal beslag: van vonnis naar daadwerkelijke betaling

Voor schuldeisers met een titel en ondernemers die beslag krijgen: hoe executoriaal beslag werkt, welke vormen er zijn, hoe het derdenbeslag verloopt en welke verweren de schuldenaar nog heeft.

Financiële druk of een naderend faillissement?

Hoe eerder u belt, hoe meer opties er zijn. In een kosteloos eerste gesprek hoort u welke routes nog openstaan.

Plan een eerste gesprek Bel: +31 20 747 1121